تماس با ما   صفحه اصلي   نقشه سایت   انگليسي   العربيه   اردو  
نسخه چاپي

کلیات


در اين سند، اصطلاحات به‌كاررفته به شرح ذيل تعريف مي‌شوند:
1- نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي: نهادي است اجتماعي و فرهنگي و سازمان يافته که، به عنوان مهم ترين عامل انتقال،بسط واعتلاء فرهنگ در جامعه اسلامي ايران، مسئوليت آماده سازي دانش‌آموزان جهت تحقق مرتبه ای از حيات طيبه در همه ابعاد را برعهده دارد که تحصیل آن مرتبه برای عموم افراد جامعه لازم یا شایسته باشد. دستیابی به این مرتبه از آمادگی جهت تكوين وتعالي پيوسته هويت دانش آموزان (با تأكيد بر وجوه مشترك انساني، اسلامي وايراني) ضمن ملاحظه ویژگی‌های فردی و غیر مشترک ونیز در راستای شکل گیری واعتلای مداوم جامعه اسلامي مستلزم آن است که تربیت یافتگان این نظام شایستگی‌های لازم جهت درک و اصلاح مداوم موقعیت خود ودیگران را براساس نظام معیار اسلامی کسب نمایند.
2- تعلیم و تربيت عبارت است از: فرايندي تعالی جویانه، تعاملی، تدریجی، یکپارچه ومبتنی بر نظام معیار اسلامی که به‌منظور هدايت افراد جامعه به سوی آمادگی برای تحقق آگاهانه واختیاری مراتب حيات طيبه در همة ابعاد، زمينه‌های مناسب تكوين و تعالي پيوستة هويت ایشان را در راستای شکل گیری وپیشرفت جامعه اسلامی فراهم می‌آورد.
3- ساحت‌‌هاي تعلیم و تربیت: ساحت‌‌هاي مندرج در فلسفه تعلیم و تربيت در جمهوري اسلامي ايران مي‌باشد.
4- نظام معیار اسلامی: مبانی و ارزش های مبتنی بردین اسلام ناب محمدی یا سازگار با آن، مشتمل برسلسله مراتبی از ارزش‌هاست که ناظر به همه ی ابعاد زندگی انسان است، زیرا دین اسلام به همه‌ی عرصه‌های امور اجتماعی و فردی، دنیوی و اخروی، مادی و معنوی زندگی بشر پرداخته است (نفی سکولاریسم) هر چند نسبت به پاره ای از این عرصه ها، به عرضه کلیات اکتفا و نسبت به بخشی دیگر، جزئیات را نیز ذکر کرده است .
5- شایستگی‌هاي پايه: مجموعه‌ای ترکیبی از صفات و توانمندی‌های فردی و جمعی ناظر به همه‌ی جنبه‌های هویت (عقلانی، عاطفی، ارادی و عملی ) و نیز تمام مؤلفه‌های جامعه بر اساس نظام معیار اسلامی است ،که متربیان برای دست یابی به مراتب حیات طیبه جهت درک موقعیت خود و دیگران و عمل فردی و جمعی برای بهبود مستمر آن،باید این گونه صفات و توانمندی ها را «کسب»کنند.
6- هويت : برآيند مجموعهاي از بينشها، باورها،گرايشها، اعمال و صفات آدمی است. از اينرو، نه تنها امري ثابت و از پيش تعيين شده نيست، بلكه حاصل تلاش و توفيق شخص و تا حدودي متأثر از شرايط اجتماعي است. انسان، موجودي است که می تواند با تكيه بر فطرت و استعدادهاي طبيعي خود و با استفاده از نيروي عقل و اختيار و ارادهي خويش، به معرفت دست يابد. معرفت ايجاد شده ميتواند زمينه‌ي میل و گرایش را در او فراهم سازد. بینش و گرایش درونی، زمینه باور (ایمان) و تکوین اراده (تصمیم معطوف به عمل) را در وی فراهم می آورد و با عمل و تکرار آن، به تدریج هویتش شکل می گیرد. همین امور نیز، در هر گونه تحول هویت پس از تکوین اولیه‌ی آن نقش آفرین است .
7- معلم و مربي: (مترادف هم بكار رفته است) به فردي اطلاق مي‌شود كه رسالت خطير تربيت دانش‌آموزان را در نظام تعلیم و تربيت رسمي عمومي بر عهده دارد.
8- جامعه اسلامي در نگرش اسلامی: اجتماعی است که بر روی نمودن به خدا در حالت تسلیم و رضا استوار می‌شود نه برروابط نژادی ،خویشاوندی یا قبیله ای ویا روابط انتفاعی وستمگرانه یا روابط قراردادی که رویکرد استخدامی داشته ومتکی بر منفعت های یک طرف یا دو طرف قرارداد می‌باشند. در جامعه اسلامي که مظهر تحقق بعد اجتماعی حیات طیبه به شمار می‌آید، پیوندها خشونت آمیز(ناشی از ترس وتهدید وارعاب) یا انتفاعی (ناشی از سودگرایی واستثمار یا استخدام دیگران) نیست بلکه ارتباط میان اعضای جامعه به ارزش‌های انسانی واخلاقی، معرفت، محبت واطاعت از خدا ( پیروی آگاهانه واختیاری از نظام معیار دینی) معطوف است. در چنین جامعه ای روابط ظالمانه وتعصبات نژادپرستانه طرد می شود و برتوحید به عنوان اساس تکوین وگسترش روابط اجتماعی تأکید می‌گردد.
9- سن تعلیم و تربیت رسمی 5سالگی است اما سن افراد لازم التعلیم (لازم التربيه) طبق قانون مشخص مي‌شود.
10- وضع مطلوب زندگي بشر در همه‌ي ابعاد و مراتب، براساس نظام معيار اسلامی( مباني و ارزش‌هاي مقبول دين الهي) است كه تحقق آن باعث دست‌يابي به غايت زندگي يعني قرب‌الي‌الله خواهد شد. اين‌گونه زندگاني مستلزم ارتباط آگاهانه و اختياري با حقيقت هستي و تشديد رابطه‌ي با او در همه شئون فردي و اجتماعي زندگي است كه بايد بر اساس انتخاب و التزام آگاهانه و آزادانه‌ي نظام معيارِ مناسب با دينِ اسلام باشد. بنابراين، يكي از مشخصات اصلي حيات طيبه، تكيه بر ارزش غايي زندگي ـ قرب الي الله ـ و نظام معيار متناسب با آن يعني مباني و ارزش‌هاي مقبولِ دينِ اسلام است. زيرا با توجه به لزوم پذيرش ربوبيت خداوند متعال، به عنوان يگانه رب حقيقي جهان و انسان، اين نظام معيار، جهت اساسي نحوه‌ي تحقق حيات طيبه را در همه مراتب و ابعاد آن مشخص مي‌نمايد. لذا، انتخاب و التزام آگاهانه و آزادانه‌ي نظام معيارربوبي و انطباق همه‌ي ابعاد زندگي با اين نظام(تقوا)، وجه تمايز اساسي حيات طيبه از زندگي غيرديني (= سكولار) رايج محسوب مي‌شود كه نقطة اوج و حقيقت آن در جامعه جهاني مهدوي محقق مي‌گردد.
11- چشم انداز: وضع مطلوب دست یافتنی است که با الهام از وضعیت آرمانی انعکاس یافته در رهنامه تعلیم و تربيت رسمي عمومي‌و تحت تاثیر چالش‌ها ترسیم شده است. استنادات این چشم‌انداز موید فرایندی است که به این تصویر از وضع مطلوب دست یافتنی معنا می‌بخشد. بنا بر نظام‌نامۀ تدوین سند جامع تحول و نوسازی نظام آموزشی(مصوب جلسه 64 مورخ 1/4/89 شوراي تخصصي تحول و نوسازي نظام آموزشي كشور) چشم انداز اینگونه تعریف می‌شود:
چشم انداز نظام آموزشي اعلاميه جهت گيري نظام آموزشي و بيانگر هويت و آرمان آن است كه تصويري از مقاصد آينده نظام آموزشي كشور در افق 1404را ترسيم مي كند. اين چشم‌انداز بر اساس اسناد بالادستي: قانون اساسي، سياست‌هاي كلي نظام، سند چشم انداز بيست ساله و فلسفه تعلیم و تربيت در جمهوري اسلامي ايران، در افق 1404 ترسيم مي‌شود .
12-نظام دوري: عبارت است از همراهي معلم با دانش‌آموزان در چند پايه تحصيلي.